Zondag werd de wedstrijd Ajax – FC Groningen stil gelegd na vuurwerk. En na nog een keer vuurwerk definitief gestaakt. Iedereen verbouwereerd. Ontgoocheld. Flabbergasted. Wij zijn het bij toezicht gewend, want de vraag moet worden gesteld; had dit voorkomen kunnen worden? Heeft het toezicht gefaald? Het antwoord is ja.
De ESPN mensen konden er niet meer van maken dan dat 4.000 man het voor 50.000 verpesten. Scheidsrechter Nijhuis sprak zijn ongeloof uit. De financiële man van Ajax, bood netjes zijn excuses aan en gaf aan dat Ajax er ‘alles aan gedaan had’ om het te voorkomen. Nou, dat lijkt me niet.
Wij als toezichthouders weten hoe het is. Grote rampen als met het vuurwerk in Enschede en de cafébrand in Volendam en later de brand bij Chemiepack. Wat gelukkig geen echte ramp was, er vielen geen doden. De net zo onvermijdelijke als terechte vraag wordt gesteld: Hoe heeft het kunnen gebeuren?
Allereerst gaat hier meestal een ondernemer vreselijk in de fout. Die heeft het ook nooit gewild natuurlijk, maar deed zoveel verkeerd, dat hij wel strafrechtelijk aansprakelijk is. Kijk naar de diverse leerzame filmpjes van de Onderzoeksraad voor Veiligheid; in de aanloop stapelt fout op fout zich op. Een ramp kondigt zich aan zeggen we dan. En zo is het ook. Dan had je als toezicht altijd wat kunnen doen.
Er zal in de huiskamers, op de tribune en ook in de kleed- en bestuurskamer bij Ajax stevig gevloekt worden op de ‘supporters’ van de F-side. Zo ook scheidsrechter Bas. Volkomen terecht. Wat een stelletje randdebielen!
Dat lucht even op, maar je hebt er vervolgens niks aan. Helemaal niks.
Hoe harder je scheldt, hoe meer je laat zien en horen dat je incompetent bent. Wat we nodig hebben is het begin van een analyse en een oplossing. In ieder geval kijken naar je eigen rol. Wat had jij beter moeten doen? En niet afwachten wat de KNVB gaat doen; eerst zelf je verantwoordelijkheid pakken.
Wij al wat oudere toezichthouders herinneren ons de uitspraak van de directeur van Chemiepack; ik heb altijd gedaan wat gemeente van ons vroeg. Nee, je moet zelf nadenken, je bent zelf verantwoordelijk. Zo ook Ajax. Los van het gegeven dat de gemeente, de overheid – en dat blijkt bij elke ramp opnieuw – ook gefaald heeft in haar rol. Elke keer weer.
Maar nu Ajax
Verantwoordelijk, en in deze ook de belangrijkst toezichthouder, is Ajax zelf. We horen dat men wist dat er vuurwerk afgestoken zou worden. Er is extra gefouilleerd en met honden gespeurd naar vuurwerk. Toch was het massaal op de tribunes aanwezig. Hoe kan dat? Een paar duizend jongens en mannen die in dat vak zaten, weten precies hoe. Zo gaat het al jaren. Bij elke club. Dan faal je dus als toezichthouder als je dat niet weet. Dan ben je onnozel. Je ben een sukkel. Je behoort het wel te weten. Zorg dat je erachter komt. Verzin wat.
Er zijn er rondom Ajax vast genoeg mensen die het wellicht beter weten dan ik, maar ik zou beginnen wekelijks met de F-side te praten. Niet zomaar, maar met gezag. Ik zou de belangrijkste ‘mannetjes’ willen kennen. Wie zijn de leiders in dit vak? Wie bepaalt wat deze groep elke zondag gaat uitvreten in mijn stadion? Als me dat als Ajax niet bevalt, dan komen ze er niet in. Graag neem ik zo nodig iemand van het Openbaar Ministerie en de politie mee. We willen geen vuurwerk in ons stadion, regel dit in jullie groep, anders kom je er niet meer in. Dan blijft dit vak leeg.
En dan nog wat. Hoe kan het dat je eigenlijk wel wist dat dit ging gebeuren en dat je toch de wedstrijd door laat gaan? We hebben als Ajax er alles aan gedaan … Nee, dat heb je niet. Dat vak hadden jullie leeg moeten laten. Je had dit niet verwacht? Nee, je hoopte dat het niet zou gebeuren. Dat is wat anders.
Jij zult zeggen, maar dan krijg je rellen. Dat moet je inderdaad voorkomen, maar je kunt er niet te bang voor zijn. Want je gaat toch niet buigen voor een stel volwassen kinderen?
Maar rellen kun je ook voorkomen door op tijd preventief op te treden. Want je had al lang tegen kleinere excessen op moeten treden. Je hebt het zelf uit de had laten lopen, want je hebt geen zin om lastige supporters aan te pakken. Door ook gewoon met ze in gesprek te gaan. Maar dan ook echt. Moet ik dat als voorzitter van Ajax dan doen? Ja, dat moet je doen; het is jouw verantwoordelijkheid, niet van die financiële man. Ook al heb je er waarschijnlijk helemaal geen zin in. Lastige supporters zijn van alle tijden, het hoort bij ons profvoetbal. Net als alleen de hoogste baas van Shell kan en moet zorgen dat zijn fabrieken veilig zijn. Dat kan een ‘veiligheidscoördinator’ niet alleen. Die geeft jou tips als bestuur hoe je het moet doen. Die zoekt uit welke jongens van de F-side je moet spreken. Maar jij gaat dat gesprek aan.
Je moet op een gegeven moment iets doen! Dat gaat nu natuurlijk ook gebeuren de komende weken. Want er is een nieuwe grens bereikt en overschreden. Na Chemiepack is het toezicht enorm verbeterd. Na Volendam is de brandveiligheid in de horeca grotendeels op orde gebracht. (Zou het nu nog zo zijn?) Het is jammer dat we er altijd een ramp voor nodig hebben. Laten we hopen dat Ajax en alle andere clubs met de KNVB met een goed plan komen en die echt gaan uitvoeren. In Engeland is nooit vuurwerk. Waarom kan het daar wel? En nu geen ‘ja maar’ zeggen, maar echt leren van hen hoe het beter kan. Want dat kan echt wel.
Nog geen reacties.