En ja hoor, weer verscheen er een rapport van het WODC dit keer, dat de strafrechtelijke handhaving in het milieudomein tekortschiet. Bijna tegelijkertijd was ik bij de nieuwjaarsbijeenkomst van Vide, waar de voorzitter van de Algemene Rekenkamer Pieter Duisenberg ons op een leuke manier uitlegde wat we, vooral na dit laatste kabinet wel wisten, dat de overheid er niet zo goed in is om daadwerkelijk problemen op te lossen. Dit ook naar aanleiding van hun rapport Door de mazen van toezicht en handhaving. Met rode draden uit ruim tien jaar onderzoek naar toezicht en handhaving.
Net als jullie waarschijnlijk, werk ik al langer in de wereld van toezicht. Je wilt het zo goed mogelijk doen, ziet dat het veel beter kan om je heen en je voelt je mede verantwoordelijk als er weer een boos rapport verschijnt of een paar journalisten op tv een schandaal opduiken waarbij ‘de overheid’ hopeloos gefaald heeft. Meestal hebben ze groot gelijk. Helaas. Ontkennen heeft geen zin.
Maar toch slaan ze ook de plank mis, al deze onderzoekers, de hongerige journalisten en ook Pieter Duisenberg. Denk ik. Ten eerste heeft het helemaal geen zin meer, dit soort rapporten, want we weten dit al heel lang. Je moet dus op een of andere manier een doorbraak forceren. Niet die obligate aanbevelingen, die overigens allemaal kloppen, maar onvoldoende de vinger op de echte zere plek leggen.
Het is simpelweg slecht leiderschap
De hockeycoach en olympisch winnaar Marc Lammers zei het al vaak in zijn prachtige presentatie van destijds; winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. Dit soort rapporten staan vol excuses. Je hebt er niks aan. Wat we als toezichthouders nodig hebben is een plan. Met duidelijke doelen. En daar zijn we niet zo goed in. We hebben geen goed plan. We doen maar wat. Daarom maken we ook zulke belabberde jaarverslagen. In de bekende landelijke nieuwsbrief wijst collega RV in zijn kritische groene commentaren er steeds fijntjes op. Gelukkig iemand die het durft te benoemen.
Ik roep de grote bazen in toezichtsland op om betere plannen te maken. Want het begint bij de leiders; bestuurders, IG’s en directeuren. Alleen jullie kunnen een echte verandering teweeg brengen. Eis van jouw mensen dat ze beter nadenken en analyseren. Neem daarvoor de juiste mensen aan. Toezichthouders zijn van nature doeners. Maar je moet eerst denken. Als je onvoldoende heb geanalyseerd, kun je geen goede doelen stellen en al helemaal niet er fatsoenlijk over rapporteren.
Gebrekkige capaciteit, onvoldoende informatie-uitwisseling, onduidelijke keuzes en slecht inzicht in effectiviteit. Aldus de rekenkamer. Allemaal excuses. Je kunt het eenvoudig vertalen in slecht leiderschap, want als je iets moet doen als leider is het goede doelen stellen. Ze zullen het ontkennen of niet willen horen. Maar de meeste IG’s en directeuren in de wereld van toezicht doen het nu echt niet goed genoeg. Politieke bestuurders zijn nu een maal zo, dat is onze lekendemocratie. Maar leiders in toezicht en wij als toezichtsprofessionals – ik ook – mogen het niet zover laten komen.
We moeten aan de slag. En snel ook, voordat er weer zo’n rapport verschijnt met wat we al lang weten.
Nog geen reacties.